Υπάρχει κάτι παράδοξο στην τελευταία δημόσια συζήτηση για το Νοσοκομείο Καβάλας.
Όλοι εμφανίζονται ξαφνικά να αγωνιούν για τη λειτουργία του.
Και αυτό, κατ’ αρχήν, είναι καλό.
Το νοσοκομείο χρειάζεται ενδιαφέρον, πίεση, διεκδίκηση και πολιτική παρέμβαση. Χρειάζεται να μιλούν όλοι γι’ αυτό. Χρειάζεται να απαιτούμε λύσεις.
Αλλά υπάρχει μια μικρή λεπτομέρεια:
Όταν μιλάς για ένα νοσοκομείο, καλό είναι να ξέρεις και τι ακριβώς συμβαίνει μέσα σε αυτό.
Και κυρίως, όταν χρησιμοποιείς βαριές διατυπώσεις για την ασφάλεια των ασθενών και τη λειτουργία ενός ολόκληρου τμήματος, καλό είναι να έχεις μαζί σου και τα αντίστοιχα στοιχεία.
Γιατί διαφορετικά η κοινοβουλευτική παρέμβαση κινδυνεύει να γίνει περισσότερο πολιτική αφήγηση παρά ουσιαστικός έλεγχος.
«Βαίνει εις βάρος των ασθενών». Με ποια στοιχεία;
Ο βουλευτής Καβάλας Γιάννης Πασχαλίδης κατέθεσε ερώτηση στον υπουργό Υγείας, αναφερόμενος μεταξύ άλλων στη λειτουργία του Νοσοκομείου Καβάλας και στην εφαρμογή του Οργανισμού του.
Μέχρι εδώ, απολύτως θεμιτό.
Ένας βουλευτής έχει όχι μόνο δικαίωμα αλλά και υποχρέωση να ασκεί κοινοβουλευτικό έλεγχο για τα προβλήματα της περιοχής του.
Υπάρχει όμως μία φράση στην ερώτηση που δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη.
Η αναφορά ότι η λειτουργία του ενιαίου Χειρουργικού Τμήματος «βαίνει εις βάρος των ασθενών».
Αυτό δεν είναι μια απλή διοικητική παρατήρηση.
Είναι ένας εξαιρετικά σοβαρός ισχυρισμός.
Και όταν μιλάμε για την ασφάλεια ασθενών, οι σοβαροί ισχυρισμοί χρειάζονται σοβαρή τεκμηρίωση.
Πού είναι λοιπόν τα στοιχεία;
Ποια περιστατικά αποδεικνύουν ότι η λειτουργία του ενιαίου Τμήματος έβλαψε ασθενείς;
Ποιοι δείκτες νοσηρότητας ή θνητότητας έχουν μεταβληθεί;
Ποιοι χρόνοι αναμονής αυξήθηκαν;
Ποια χειρουργεία δεν πραγματοποιήθηκαν;
Ποιο ακριβώς μετρήσιμο αποτέλεσμα οδηγεί στο συμπέρασμα ότι το ενιαίο Τμήμα λειτουργεί εις βάρος των ασθενών;
Αν υπάρχουν στοιχεία, πρέπει να παρουσιαστούν.
Αν δεν υπάρχουν, τότε η διατύπωση είναι τουλάχιστον πολύ βαρύτερη από την τεκμηρίωση που τη συνοδεύει.
Και αυτό είναι κάτι που οφείλει να ενδιαφέρει όλους.
Γιατί το νοσοκομείο δεν είναι οργανόγραμμα
Το δεύτερο σημείο της ερώτησης αφορά τον Οργανισμό του Νοσοκομείου και την πρόβλεψη για δύο Χειρουργικά Τμήματα.
Εδώ θα μπορούσε κανείς να πει ότι το ζήτημα είναι απλό:
«Ο Οργανισμός προβλέπει δύο τμήματα. Εφαρμόστε τον Οργανισμό».
Μόνο που ένα νοσοκομείο δεν λειτουργεί με λογική λογιστικού φύλλου.
Δεν αρκεί να υπάρχουν δύο κουτάκια στο οργανόγραμμα.
Χρειάζονται γιατροί.
Χρειάζονται νοσηλευτές.
Χρειάζονται εφημερίες.
Χρειάζονται χειρουργικές αίθουσες.
Χρειάζεται επαρκής κάλυψη.
Χρειάζεται ασφαλής λειτουργία.
Και κυρίως χρειάζονται άνθρωποι.
Ο διευθυντής της Χειρουργικής, Γιάννης Τριανταφυλλίδης, το έθεσε με τρόπο που δύσκολα επιδέχεται παρερμηνεία: σήμερα υπηρετούν έξι μόνιμοι χειρουργοί με οργανική θέση στο Νοσοκομείο Καβάλας, όταν οι οργανικές θέσεις είναι δέκα, ενώ παράλληλα επικαλείται σημαντική υποστελέχωση του νοσηλευτικού προσωπικού.
Αυτό είναι το πραγματικό πεδίο της συζήτησης.
Όχι πόσα τμήματα υπάρχουν στο χαρτί.
Αλλά πόσοι άνθρωποι υπάρχουν στην πραγματικότητα για να τα λειτουργήσουν.
Ένα ΦΕΚ δεν κάνει εφημερία
Ας το πούμε ακόμη πιο απλά.
Ένα ΦΕΚ δεν χειρουργεί.
Δεν κάνει εφημερία.
Δεν αντιμετωπίζει ένα επείγον περιστατικό.
Δεν μπαίνει στη χειρουργική αίθουσα.
Δεν παρακολουθεί έναν ασθενή μετά την επέμβαση.
Δεν καλύπτει ένα κενό νοσηλευτή.
Δεν ξενυχτά.
Δεν κουράζεται.
Δεν αρρωσταίνει.
Δεν παραιτείται.
Οι άνθρωποι τα κάνουν όλα αυτά.
Και επομένως, όταν συζητάμε για τη λειτουργία ενός νοσοκομείου, είναι κάπως παράδοξο να ξεκινάμε από το οργανόγραμμα και να τελειώνουμε εκεί.
Το σωστό είναι να ξεκινήσουμε από τις πραγματικές ανάγκες των ασθενών και από τις πραγματικές δυνατότητες του προσωπικού.
Δεν είναι «υπεράσπιση του ενός τμήματος»
Η δημόσια απάντηση του Γιάννη Τριανταφυλλίδη έχει και μια ακόμη ενδιαφέρουσα διάσταση.
Δεν λέει ότι το Νοσοκομείο Καβάλας δεν έχει προβλήματα.
Δεν λέει ότι δεν υπάρχει υποστελέχωση.
Δεν λέει ότι δεν χρειάζονται περισσότερες προσλήψεις.
Λέει κάτι πολύ πιο αυτονόητο:
μην αποφασίζετε για τη λειτουργία ενός τμήματος χωρίς να ακούτε τους ανθρώπους που το λειτουργούν και χωρίς να εξετάζετε τα πραγματικά δεδομένα.
Και εδώ βρίσκεται ίσως η ουσία ολόκληρης της υπόθεσης.
Το νοσοκομείο δεν είναι μια αφηρημένη διοικητική οντότητα.
Είναι ένας ζωντανός οργανισμός.
Και οι άνθρωποι που εργάζονται εκεί γνωρίζουν καλύτερα από πολλούς άλλους τι σημαίνει μια εφημερία, τι σημαίνει υποστελέχωση και τι σημαίνει να προσπαθείς να κρατήσεις μια κλινική λειτουργική όταν οι διαθέσιμοι άνθρωποι είναι λιγότεροι από όσους θα ήθελες.
Αυτούς τους ανθρώπους δεν είναι λογικό να τους θυμόμαστε μόνο όταν χρειάζεται μια πολιτική ανακοίνωση.
Το πραγματικό πρόβλημα είναι αλλού
Το Νοσοκομείο Καβάλας έχει προβλήματα στελέχωσης.
Κανείς σοβαρός άνθρωπος δεν τα αρνείται.
Το ίδιο συμβαίνει σε πολλά νοσοκομεία της περιφέρειας.
Και εδώ βρίσκεται το πραγματικό πολιτικό ζήτημα:
Πώς θα κάνουμε το ΕΣΥ ελκυστικό για τον γιατρό;
Πώς θα κρατήσουμε τον ειδικό γιατρό στην περιφέρεια;
Πώς θα μειώσουμε την εξουθενωτική επιβάρυνση των εφημεριών;
Πώς θα στελεχώσουμε τα τμήματα;
Πώς θα ενισχύσουμε τη νοσηλευτική υπηρεσία;
Πώς θα εξασφαλίσουμε αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας;
Αυτές είναι οι ερωτήσεις που περιμένει να ακούσει η κοινωνία.
Όχι μόνο το αν ένα κουτάκι του οργανισμού γράφει «Χειρουργικό Τμήμα Α» ή «Χειρουργικό Τμήμα Β».
Και κάτι ακόμη: ας προσέξουμε αυτούς που κρατούν το νοσοκομείο όρθιο
Μέσα σε όλη αυτή τη συζήτηση υπάρχει ένας μεγάλος κίνδυνος.
Να αρχίσουμε να μιλάμε τόσο πολύ για τους εργαζόμενους, ώστε να ξεχάσουμε να μιλάμε με τους εργαζόμενους.
Να αποφασίζουμε τι συμβαίνει στο νοσοκομείο χωρίς να ρωτάμε εκείνους που βρίσκονται καθημερινά μέσα στις κλινικές.
Να περιγράφουμε «κρίσεις», «καταρρεύσεις» και «δυσλειτουργίες» χωρίς να παραθέτουμε τα δεδομένα που τις αποδεικνύουν.
Και, το χειρότερο, να δημιουργείται στην κοινωνία η εικόνα ότι οι γιατροί και οι εργαζόμενοι είναι μέρος του προβλήματος.
Δεν είναι.
Οι άνθρωποι που εργάζονται στο Νοσοκομείο Καβάλας είναι σε μεγάλο βαθμό αυτοί που κρατούν καθημερινά τη λειτουργία του.
Και δικαιούνται κάτι περισσότερο από ευχαριστίες.
Δικαιούνται στελέχωση, στήριξη και σεβασμό στη δουλειά τους.
Η πολιτική χρειάζεται στοιχεία. Όχι μόνο διαπιστώσεις.
Η κοινοβουλευτική ερώτηση μπορεί και πρέπει να λειτουργήσει ως εργαλείο για να ζητηθούν λύσεις από το Υπουργείο Υγείας.
Αυτό είναι το θετικό της υπόθεσης.
Αλλά μια καλή κοινοβουλευτική ερώτηση δεν είναι αυτή που απλώς περιγράφει μια δύσκολη κατάσταση.
Είναι αυτή που αναγκάζει την πολιτεία να απαντήσει με συγκεκριμένα στοιχεία και συγκεκριμένες δεσμεύσεις.
Πόσοι γιατροί λείπουν;
Πόσες θέσεις πρέπει να προκηρυχθούν;
Πόσοι νοσηλευτές χρειάζονται;
Πόσες εφημερίες πραγματοποιούνται;
Πόσες χειρουργικές αίθουσες λειτουργούν;
Πόσα περιστατικά αντιμετωπίζονται;
Ποιοι είναι οι χρόνοι αναμονής;
Ποιο είναι το πραγματικό πρόβλημα και ποια ακριβώς είναι η λύση;
Εκεί βρίσκεται η ουσία.
Το Νοσοκομείο Καβάλας δεν χρειάζεται πολιτικό θόρυβο. Χρειάζεται λύσεις.
Αν υπάρχει πρόβλημα, να το πούμε.
Αν υπάρχει ευθύνη, να αναζητηθεί.
Αν υπάρχει δυσλειτουργία, να διορθωθεί.
Αν υπάρχουν ελλείψεις, να καλυφθούν.
Αλλά ας μην βαφτίζουμε κάθε διοικητική διαφωνία «κρίση», κάθε διαφορετική άποψη «πρόβλημα» και κάθε οργανωτική επιλογή «κίνδυνο για τους ασθενείς» χωρίς τα αντίστοιχα στοιχεία.
Και ας μην ξεχνάμε ποτέ ότι πίσω από όλες αυτές τις λέξεις υπάρχουν άνθρωποι.
Γιατροί.
Νοσηλευτές.
Διοικητικοί.
Τεχνικό προσωπικό.
Εργαζόμενοι που κάθε μέρα κάνουν τη δουλειά τους σε ένα σύστημα που όλοι γνωρίζουμε ότι απέχει από το να είναι ιδανικό.
Αυτούς πρέπει πρώτα να ακούσουμε.
Και μετά να τους κρίνουμε.
Γιατί το Νοσοκομείο Καβάλας δεν είναι ούτε το ΦΕΚ του 2012 ούτε μια κοινοβουλευτική ερώτηση του 2026.
Είναι οι άνθρωποί του.
Και αν πραγματικά θέλουμε ένα καλύτερο νοσοκομείο, ας σταματήσουμε να μιλάμε μόνο για το πώς φαίνεται απ’ έξω.
Ας ρωτήσουμε πρώτα αυτούς που το κρατούν όρθιο από μέσα.
Νικόλαος Χ. Ταραπατσής